على زمانى قمشه اى
327
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
بردن شيوههاى گوناگون براى تعيين سالهاى كبيسه ناشى شده است . از ميان شيوههاى گوناگونى كه در مبحث گاهشمارى جلالى براى برقرارى كبيسه شرح داده شد ، دورهء يكصد و بيست و هشتساله دقيقترين شيوهاى است كه ممكن است براى گاهشمارىهاى هجرى شمسى و جلالى در نظر گرفته شود . در دورهء يكصد و بيست و هشتساله نه تنها پيشبينى سالهاى كبيسه و عادى به سادگى امكانپذير است بلكه طول سال گاهشمارى هجرى شمسى دقيقا همان طول سال شمسى خواهد بود و هيچگاه احتياجى به اصلاح گاهشمارى پيش نخواهد آمد . با به كار بردن قاعدهاى كه در زير شرح داده مىشود تعيين سالهاى كبيسه و عادى گاهشمارى هجرى شمسى از مبدأ گاهشمارى مذكور تا هر زمانى در آينده كه مورد نظر باشد به سادگى امكانپذير است . اگر بخواهيم كبيسه يا عادى بودن سالى را بدانيم ، ابتدا بايد سال مفروض را با عدد 38 - ( كه نخستين سال اوّلين دورهء 128 سالهء پيش از مبدأ هجرى شمسى است ) جمع كنيم و سپس حاصل جمع را در عدد 31 كه تعداد سالهاى كبيسه در هر دوره 128 ساله است ، ضرب نماييم . حاصل ضرب مذكور را بايد به عدد 128 - كه طول يك دورهء برقرارى كبيسه است - تقسيم كنيم . باقىماندهء تقسيم مذكور ، عادى يا كبيسه بودن سال را مشخص مىكند : بدين صورت كه اگر باقىمانده از عدد 30 بزرگتر باشد سال مفروض عادى است و در غير اين صورت كبيسه است . مثال 1 : سال 1365 هجرى شمسى چگونه سالى است ؟ 1403 - 38 + 1365 43493 - 31 * 1403 باقىمانده 4 340 - 128 ؟ ؟ ؟ 43493